Anonimowy
Ekspert finansowy · Financer
- 13 lip 2026
Pożyczka w rodzinie w naszym kręgu kulturowym to nic dziwnego. Również pożyczka na tzw. wieczne oddanie. A po taką najczęściej zwracamy się do rodziców i dziadków, ale głównie w młodości, gdy portfel prawie zawsze świeci pustkami.
Inaczej wygląda pożyczka w rodzinie dalszej bądź od rodzeństwa oraz pożyczka od znajomych. W tych przypadkach pożyczkę zawsze należy zwrócić. Sami też możemy zostać poproszeni o pomoc finansową. I choć w naszej kulturze nie jest to niczym dziwnym, to warto się dwa razy zastanowić nad odpowiedzią. Rzeczywistość niestety najczęściej wygląda inaczej. Ktoś zaskakuje nas tym pytaniem w najmniej odpowiednim momencie i nie mamy czasu na przemyślenie sprawy. W głowie kłębią się tylko myśli, że przecież ten człowiek potrzebuje pomocy i znamy go tyle lat. I tak głupio odmówić.
Pożyczka w rodzinie czy od znajomych może przysporzyć nam sporo problemów. Weryfikuje, kto faktycznie jest uczciwym człowiekiem i dobrym znajomym. Poza tym pożyczanie pieniędzy znajomym umowa głównie ustna wchodzi w grę. I między innymi o tym, jak spisać umowę pożyczki podpowiadamy w dalszej części.
Pożyczka od znajomych jest bardzo korzystnym rozwiązaniem, ale ma też mroczne strony! Zanim pożyczysz swoje ciężko zarobione pieniądze bądź sam zwrócisz się o pomoc, oceń, na którą stronę przechyla się szala?
| Zalety | Wady |
|---|---|
Dostępna bez żadnych formalności (zazwyczaj). | Pożyczkobiorca może czuć się postawiony pod ścianą. |
Bez sprawdzania baz dłużników. | Zazwyczaj nieokreślone warunki spłaty, co skutkuje nieporozumieniami. |
Bez oceny zdolności kredytowej. | Głupia sytuacja, gdy pożyczkobiorca nie spłaca. |
Szybka wypłata w postaci przelewu bądź gotówka do ręki. | Koniec relacji w przypadku braku spłaty. |
Bez odsetek. | Pożyczkodawca może żądać szybszej spłaty, gdy wyskoczą mu nieprzewidziane wydatki |
Bez prowizji. | Pożyczkobiorca może pożyczać notorycznie, gdy go do tego przyzwyczaimy. |
Bez żadnych dodatkowych kosztów. | Problem z odzyskaniem długu, jeśli nie została spisana umowa, a pieniądze przekazane do ręki. |
Bez konsekwencji w przypadku braku spłaty, takich jak wpis w BIG-ach, BIK. | Podatek od czynności cywilnoprawnych. |
Największą zaletą pożyczek rodzinnych jest to, że są nieoprocentowane. Mało kto chce zdzierać z rodziny czy bliskich. Zresztą to tak głupio naliczać koszty, z pewnością szybko rozeszłoby się, że pożyczasz na lichwiarski procent! Choć prowizja byłaby tylko skromnym wynagrodzeniem. I tak z uczciwych warunków, spisanych w umowie, stajesz się kimś, kto próbuje zarobić na ludzkiej krzywdzie. W taki sposób powstają pierwsze nieprzyjemności z pożyczki od znajomych.
Zwykła przysługa, pożyczenie nawet drobnej kwoty zmienia pozycje przyjaciół. Wierzyciel staje się panem, a pożyczkobiorca jego sługą. W relacji zajmuje niższą pozycję. Czuje się zobowiązany do pomocy wierzycielowi, bez względu na to, czy ma czas i chęci. Pożyczka łączy silniej niż małżeństwo. Czujemy się zobowiązani wobec drugiej strony, wierzyciela. Już w Starym Testamencie znajdziemy tekst, że sługą wierzyciela jest dłużnik, czyli problem stary jak świat. Jak to wygląda w praktyce?
Dopiero spłata długu uwalnia od smutnej roli sługi. Twoja wolność wraca do pełni, nie musisz się czuć dziwnie robiąc zakupy, czy wydając pieniądze na różne przyjemności. Jest jeszcze jeden wniosek, jak widać taka relacja nigdy nie jest dobra. Dlatego pożyczki w rodzinie i od znajomych zazwyczaj nie mają dobrego zakończenia.
Nigdy nie wiesz, na co zbiera twój przyjaciel. Mogą to być wakacje, pierścionek dla swojego partnera, czy też remont pokoju jego dzieci.
Potem zjawisz się ty i zapytasz się go, czy nie udzieliłby ci pożyczki opiewającej na dużą sumę pieniędzy – która znacznie nadszarpnęłaby jego oszczędności. Tutaj naprawdę nie ma dobrych odpowiedzi.
Jeżeli ci nie pożyczy – zapamiętasz to, że ci nie pomógł. Jeżeli pożyczy – wpadnie w kłopoty.
Zasada jest taka, że twoje dochody są mniej więcej porównywalne z tym, co zarabia każda z pięciu najbliższych ci osób. Jesteśmy średnią tych, z którymi najczęściej się zadajemy.
Tak więc dochody twojego przyjaciela będą podobne do twoich. Jeżeli tobie jest ciężko, to pomyśl o tym, że twój przyjaciel ma porównywalnie. Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się nad tym, czy twój przyjaciel może sobie na to pozwolić? Czy faktycznie jest zdolny do udzielenia ci pożyczki?
To jest jeden z głównych problemów pożyczki od znajomych. Często można usłyszeć z ust wierzyciela, oddasz jak będziesz miał. Szkoda tylko, że wielu pożyczkobiorców bierze sobie te słowa do serca. I dlatego, jeśli już zamierzasz udzielić pożyczki komuś bliskiemu, nie wypowiadaj tych słów, a doprecyzuj warunki.
Powiedzieć „nie” można na wiele sposobów. Ale czy naprawdę musisz szukać kiepskich wymówek?
Zazwyczaj, jak wspomnieliśmy na początku, ktoś bliski stawia nas pod ścianą, zadając pytanie z zaskoczenia! Masz wówczas czas na znalezienie odpowiedzi? Znajomość, przyjaźń dwóch dorosłych osób oparta jest na szczerości. W innym przypadku jaki ma sens? Jak odpowiedzieć, gdy ktoś prosi o pożyczkę, a nie chcesz jej udzielić?
Gdy nie chcesz powiedzieć wprost, mamy dla Ciebie inne, wiarygodne wymówki:
Zazwyczaj jest tak, że gdy ktoś prosi swojego bliskiego, lub przyjaciela o pożyczkę, to ostatnią rzeczą, o jakiej chce słyszeć, to rozwiązanie swojego problemu. On po prostu chce pieniędzy i chce ich od razu. Jeżeli jesteś jednak na wyciągnięcie ręki, to zaproponuj inną pomoc niż materialną.
Popilnujesz dzieci, gdy ktoś będzie szukał drugiej pracy. Pomożesz posprzedawać zbędne rzeczy. Stworzysz nowy kalendarz rat dla wierzycieli. W większości przypadków możesz chociaż spróbować. Zdecydowanie możesz pomóc w inny sposób, nie ruszając przy tym swoich pieniędzy.
Decyzja o pożyczeniu komuś bliskiemu bądź pożyczenia od znajomego powinna być dobrze przemyślana. Za kwotę 200 czy 300 zł możesz stracić relację, którą budowałeś całe życie? Czy warto? Być może warto, gdy chcesz sprawdzić drugiego człowieka.
Pożyczki w rodzinie i pożyczki od znajomych stają się w pewnym momencie trudnym tematem. Gdy ktoś regularnie co kilka tygodni przychodzi do nas z prośbą o pożyczkę, możemy mieć już w pewnym momencie dość. Jak to przerwać? Jest kilka sposobów:
Umowa pożyczki zabezpiecza dwie strony. Powiedz znajomemu, że nie chodzi tylko o Ciebie, ale również o niego, bo jeśli zdarzą się Tobie nieprzewidziane wydatki, to nie możesz ot tak żądać spłaty długu w jeden dzień.
Umowa pożyczki powinna zawierać:
Przy pożyczaniu pieniędzy od znajomych umowa to bardzo ważna kwestia. W przypadku umowy ustnej, wiele kwestii jest nieuregulowanych i to one powodują spięcia i niedomówienia. Są przyczyną frustracji, narastającej do siebie niechęci i w końcu zerwanych więzi. Dlatego najlepiej jest spisać umowę, nawet z najlepszym przyjacielem. Choć znamy kogoś całe życie, to człowiek bywa nieprzewidywalny.
O ile stracisz drobną kwotę, o tyle nie poniesiesz dużej straty. A co, jeśli pożyczysz kilkadziesiąt tysięcy złotych, oszczędności życia i nie odzyskasz ich? Przekażesz je w gotówce do ręki bez świadków. W jaki sposób je odzyskasz? Umowa chroni interesy każdej strony! Dlatego należy ją podpisać!
Pożyczka powinna zostać zabezpieczona, szczególnie w przypadku wysokich kwot. Dzięki temu nie zostaniesz z niczym! Są różne sposoby zabezpieczenia się na wypadek ewentualnego braku spłaty pożyczki. W umowie możesz zamieścić odpowiednie zapisy:
Inne rodzaje zabezpieczenia:
Pożyczki od rodziny w kwotach kilku, kilkudziesięciu tysięcy złotych powinny być dodatkowo zabezpieczone. Chyba że dla Ciebie taka kwota jest jak 100 czy 200 zł. Najlepiej skorzystać z pomocy prawnika.
Spisując umowę pożyczki, należy pamiętać o zapłaceniu podatku. Pożyczkobiorca musisz zapłacić 2% kwoty i złożyć deklarację PCC-3. Ale i w tej kwestii są wyjątki. Z podatku zwolnieni są członkowie rodziny:
Jest jeszcze jeden warunek, pożyczka nie może być wyższa niż 9637 zł na jedną osobę przez pięć lat. Jeśli weźmiesz kilka pożyczek i przekraczają wskazaną kwotę, musisz zapłacić podatek od nadwyżki.
Gdy są to pożyczki od znajomych, również można uniknąć podatku. Warunki:
Czas to trzy lata. Jeśli przekroczysz te kwoty, musisz odprowadzić podatek od nadwyżki.
Możesz zachować znajomość pożyczając pieniądze, pod warunkiem, że wybierzesz dobrą drogą. Jeśli nie chcesz pożyczać i powiesz o tym szczerze albo pożycz, ale spisz umowę, by wszystko było jasne. Nie naciskaj na dłużnika, nie kontroluj go, niech nie czuje się osaczony. Nie próbuj coś na tym zyskać, angażując go w różne sprawy.
Oferta pożyczek bankowych i pozabankowych jest na tyle szeroka, że nie musisz tracić przyjaciół. W naszej porównywarce znajdziesz równie atrakcyjne pożyczki 0%.
Przede wszystkim musisz określić, czy stać Cię na pożyczenie pieniędzy. Najbezpieczniejszą formą jest spisanie umowy. A w niej dokładnie określić kwotę oraz okres spłaty.
Umowa pożyczki prywatnej przede wszystkim powinna zawierać dane pożyczkobiorcy i pożyczkodawcy, kwotę oraz termin spłaty. Ponadto, wysokość odsetek (jeśli zamierzasz na niej zyskać), odsetek karnych, sposób wypłaty pożyczki.
Podatek od czynności cywilnoprawnych należy uregulować, jeśli nie znajdziesz się w grupie osób zwolnionych. A to zależy od stopnia pokrewieństwa i kwoty pożyczek zaciąganych na przestrzeni kilku lat. Podatek ten wynosi 2% kwoty pożyczki.
Masz pytanie na ten temat? Zapytaj społeczność.
E-mail potwierdzony. Twój komentarz pojawi się po weryfikacji.
Link wygasł. Dodaj komentarz jeszcze raz.
Anonimowy
Ekspert finansowy · Financer
Porównaj najlepszych pożyczkodawców
od 14,5% RRSO
17 opcji
Bezpłatnie · Bez wpływu na zdolność kredytową
Zobacz moje oprocentowaniePorównaj najlepszych pożyczkodawców
od 14,5% RRSO
17 opcji
6 min czytaniaPozyczki
7 min czytaniaPozyczki
8 min czytaniaPozyczki
7 min czytaniaPozyczki
5 min czytaniaPozyczki
Dołącz do *Financer Stacks* - Twojego cotygodniowego przewodnika po opanowaniu podstaw finansów, tworzeniu dodatkowego dochodu i życiu, w którym pieniądze pracują dla Ciebie.